Menu podr???czne:

Lilijka

Materia?y harcerskie » Dla zast?powego » Gaw?dy harcerskie » Wszystko co nasze » Lilijka

Lilijka

Ta gaw?da po?wi?cona b?dzie rzeczy drogiej ka?dej harcerce, ka?demu harcerzowi, gaw?da po?wi?cona b?dzie harcerskiej lilijce.

„Pod lilii znakiem
Przekuwaj w spi?
Moc ducha, cnot? i m?stwo
Pod lilii znakiem
Ulatuj wzwy?
Jak orze? d?? po zwyci?stwo
A?e? jest wolny tej ziemi syn
Twoje marzenie przekuwaj w czyn.”

Czym zatem jest ta lilijka, ?e wywo?uje takie emocje, ?e pisz? o niej pie?ni? Sk?d si? wzi??a w harcerskiej tradycji?

LILIA – god?o niewinno?ci, symbol w?adzy królewskiej – jest od wielu ju? lat tak?e symbolem i odznak? harcerstwa. Stanowi ten element symboliki harcerskiej, który przypomina, nam szczególnie o konieczno?ci sta?ego czuwania nad moraln? stron? naszego ruchu, nad rozwojem moralnym ka?dej harcerki i harcerza. Lilijka uzmys?awia dobitnie konieczno?? utrzymywania linii dzia?ania ruchu harcerskiego wyznaczonej przez Prawo i Przyrzeczenie. Lilijka harcerska przypomina, ?e d??ymy w kierunku wyznaczonym przez ca?y dorobek harcerstwa. Jeste?my w ruchu, nie mo?emy stan?? w miejscu i wpatrywa? si? tylko w przesz?o??.

Lilijka przyw?drowa?a do nas z Anglii równocze?nie z idea?ami ruchu skautowego. To w?a?nie wynalazkiem Roberta Baden Powella – twórcy Skautingu – by?a odznaka w kszta?cie lilijki. Otrzymywali j? pocz?tkowo skauci 5 pu?ku dragonów gwardii, stacjonuj?cego w Meerut w Indiach Wschodnich. Sam pomys?odawca pisa? tak: „...Sam pomys? odznaki by? bardzo prosty. Wzi??em j? ze strza?ki pó?nocnej na kompasie, która na mapie s?u?y do ?atwiejszego zorientowania si?”. Strza?ka, ukazuj?ca kierunek pó?nocny, pojawi?a si? na ?redniowiecznych mapach bardzo wcze?nie. Z czasem by?a rysowana coraz bardziej ozdobnie i zacz??a przybiera? kszta?t zbli?ony do lilii herbowej – symbolu w?adzy królewskiej.

Na ziemiach polskich entuzjastycznie przyjmowano nowy system wychowawczy. W skautingu widziano wspania?? mo?liwo?? s?u?by Polsce. Pami?tamy przecie?, ?e s? to lata zaborów. Szybki rozwój skautingu polskiego i brak odznaki zaakceptowanej przez Zwi?zkowe Naczelnictwo Skautowe we Lwowie spowodowa?o przyjmowanie ró?nych odznak w ró?nych o?rodkach. Na terenie Królestwa Polskiego, gdzie skauting jako organizacja tajna by? ?ci?le zakonspirowany, pierwsz? odznak? u?ywan? od 1913 r. by?a niewielka metalowa lilijka na szpilce o surowych kszta?tach, bez ?adnych liter i napisów. Instruktorzy nosili j? na niebieskiej marszczonej podk?adce.

W Ma?opolsce – kolebce polskiego skautingu, nie przyj?to odr?bnej odznaki dla dru?yn skautowych, bowiem mog?oby to oznacza? uniezale?nienie si? od „Soko?a-Macierzy”, na co dzia?acze sokoli ?adn? miar? nie chcieli si? zgodzi?.

Angielsk? lilijk? przyj?to przed pierwsz? wojn? ?wiatow? jedynie w Zakopanem, które stanowi?o praktycznie samodzielny o?rodek skautowy kierowany przez Andrzeja Ma?kowskiego.

Utworzona w 1915 roku Polska Organizacja Skautowa zwi?za?a sw? prac? ?ci?le z walk? zbrojn? i dzia?aniami Legionów Polskich oraz przyj??a jako sw? odznak? lilijk? królewsk? andegawe?sk?, a kto? wpad? na wspania?y pomys?, by na ramionach wpisa? litery ONC (Ojczyzna, Nauka, Cnota).

Pojawi?y si? równie? antagonizmy pomi?dzy tymi, co nosili lilijk?, a tymi co nosili krzy? – nie wp?ywa?o to pozytywnie na rozwój ca?ego polskiego skautingu.

Z 1 na 2 listopada 1916 roku w Warszawie dosz?o do Zjazdu Zjednoczeniowego czterech organizacji skautowych. Przyj?to tam naprawd? salomonowe rozwi?zanie. I? zarówno Krzy?, jak i lilijka z literami ONC staj? si? odznakami organizacyjnymi.

Taka lilijka przetrwa?a przez ca?y okres mi?dzywojenny. Lilijka by?a powszechnie wykorzystywana jako element odznak pami?tkowych i honorowych. Trudno te? oprze? si? wra?eniu, ?e lilijka, bardzo estetyczna i ?adna odznaka, ?wietnie nadaje si? do ??czenia z p?omieniem, li?ciem d?bu, cyframi i innymi elementami.

W czasie drugiej wojny ?wiatowej Zawiszacy mieli jako swój znak lili? o bardziej ostrych kanciastych kszta?tach. Po wojnie przez wiele lat nie zmieni?a swego kszta?tu. Znikn??a ona w czasie OH ZHP, lecz od 1957 roku znowu by?a odznak? harcersk?.

Niestety, w 1965 roku lilijka po raz drugi prze?y?a swój upadek. Zmieniono kszta?t lilijki i usuni?to z niej litery ONC – pierwsze litery has?a Filomatów i Filaretów Polskich.

Dopiero w 1981 roku przywrócono tradycyjny kszta?t lilijki i has?o Ojczyzna, Nauka, Cnota. By? to dobry przyk?ad zrozumienia znaczenia tradycyjnych symboli i ich roli w dzisiejszym harcerstwie.

Druhny i Druhowie, nie zapominajmy o naszej lilijce – tradycyjnej odznace harcerskiej. Stylizowana w ró?ny sposób u?ywana jest przez wi?kszo?? m?skich organizacji skautowych na ca?ym ?wiecie. Pami?tajmy, ?e lilijka harcerska symbolizuje sta?o?? drogi, jak? obiera ka?dy, kto zostaje harcerzem, a wi?c kto chce ?y?, pracowa?, dzia?a? oraz s?u?y? zgodnie z Prawem i Przyrzeczeniem Harcerskim

„Silna nasza wola, twarde nasze rami?
Żaden trud, ni walka harcerza nie z?amie
Czuwaj – nasze has?o, lilijka nasze znami?...”

„Lilijka” – opracowanie Jacek Nazimek na podstawie broszury M.Miszczuka „Harcerskie Symbole”. Materia?y pochodz? z broszury "Gaw?dy” wydanej przez KH ZHP Katowice w cyklu Biblioteczka Metodyczna Dru?ynowego I wydanie z roku 1989.